Tăng acid dịch vị, nguyên nhân và cách điều trị

Tăng acid dịch vị là hiện tượng sản xuất quá nhiều dich vị (acid hydrochloric, pepsin) trong dạ dày. Việc tiết acid quá mức sẽ phá hỏng hàng rào che chắn, làm giảm khả năng bảo vệ của lớp dạ dày, và cuối cùng gây tổn thương niêm mạc bên trong, dẫn đến viêm dạ dày.

Nguyên nhân gây tăng acid dịch vị

Tình trạng này thường là do nghiện rượu mạn tính, thức ăn cay, thói quen ăn uống không điều độ, nước uống có carbonate, căng thẳng, hút thuốc nhiều, một số loại thuốc (như NSAID), và cũng có thể do phẫu thuật, phỏng, hoặc nhiễm trùng nặng. Tăng acid dịch vị có thể gây lở loét dạ dày và các biến chứng khác, như thủng dạ dày, cần phải điều trị.

tăng acid dịch vị

Lời khuyên cho bệnh nhân tăng acid dịch vị

  • Tránh dùng đồ ăn, thức uống thường gây khó chịu, như hành, đồ chiên, chế phẩm từ cà chua, đồ ăn cay và đồ ăn quá chua, cà phê, nước uống có ga,…
  • Ăn đều đặn ba bữa mỗi ngày, hạn chế ăn vặt để không bị mất ngon miệng trong bữa ăn.
  • Chia thành nhiều bữa ăn nhỏ trong ngày.
  • Uống 6-8 ly nước mỗi ngày.
  • Ăn trái cây, rau củ chứa nhiều nước, như dưa hấu và cà chua.
  • Không ăn khuya để tránh nôn trớ ban đêm.
  • Không hút thuốc, uống rượu để tránh tạo quá nhiều dịch vị.
  • Không uống thuốc bừa bãi.
  • Thư giãn và ngủ đủ giấc. Căng thẳng sẽ làm sản xuất dịch vị.
  • Hãy nhai kẹo cao su hoặc nhiều kẹo để tạo nước bọt, nhờ đó giúp trung hòa acid trào ngược và thực quản.

Điều trị tăng acid dịch vị

Thuốc kháng acid, chống trào ngược & chống loét

  • Thuốc kháng acid là các hợp chất bazơ giúp trung hòaacid hydrochloric có trong dịch tiết dạ dày. Một số hợp chất bazơ được dùng làm thuốc kháng acid gồm muối Al, muối Mg, canxi carbonate và natri bicarbonate.
  • Các muối Al có thể gây táo bón, trong khi đó thuốc kháng acid Mg lại gây tiêu chảy. Sự kết hợp của hai chất này có thể giúp làm giảm tác dụng ngoại ý trên đường tiêu hóa.
  • Ngoài ra, cũng có thể dùng phức hợp chứa Al và Mg, như almagate, hydrotalcite, polymigel và magaldrate, để có tác dụng nhanh hơn và kéo dài thời gian có hiệu quả.
  • Thuốc kháng acid có hàm lượng natri cao, như Na bicarbonate, không nên dùng cho bệnh nhân bị cao huyết áp, bệnh tim, suy gan, hoặc mang thai. Những thuốc này thường được đưa vào công thức cùng với các thuốc chống đầy hơi, như simethicone và dimethicone, để phòng ngừa đầy hơi do khí CO2, sản phẩm phụ của phản ứng acid-kháng acid, và alginate để tạo ra rào chắn ngăn thức ăn trong dạ dày không trào ngược lên thực quản  và giảm chứng ợ chua kèm theo.
  • Oxetacaine, một thuốc gây tê tại chỗ, thường được dùng kết hợp với thuốc kháng acid để giảm ợ nóng & đau.
  • Các thuốc điều trị loét, dùng trong điều trị và dự phòng tình trạng tăng tiết acid được chia thành thuốc ngăn tiết acid dịch vị (như chẹn H2 và ức chế bơm proton), và thuốc bảo vệ tế bào hoặc niêm mạc (như rebamipide, sucralfate, teprenone, thuốc kháng acid chứa Al và bismuth).
  • Thuốc ức chế H2, như cimetidine, famotidine, nizatidine, ranitidine và roxatidine, giúp cải thiện triệu chứng nhanh và ngăn việc tăng tiết acid nhờ tác động trên các thụ thể histamine ở niêm mạc dạ dày, cản chở sản xuất dịch vị. Những thuốc này thường an toàn, nhưng khi không thấy cải thiện thì cần tái khám.
  • Thuốc ức chế bơm proton, như omeprazole, esomeprazole, lasnoprazole và Na rabeprazole, là những thuốc ức chế tiết dịch vị do khóa enzyme đảm nhận vận chuyển chủ động các proton vào khoang dạ dày ruột, vì vậy ngăn cản sản xuất dịch vị.
  • Misoprostol là một chất tổng hợp có cấu trúc tương tự prostaglandin E1 được dùng để điều trị loét dạ dày và tá tràng bằng cách ức chế bài tiết acid dịch vị. Thuốc này không nên dùng cho phụ nữ có thai do nguy cơ gây sẩy thai.
  • Pirenzepine, một thuốc kháng muscarinic, được dùng trong điều trị loét đường tiêu hóa mãn tính. Thuốc có tác động trên niêm mạc dạ dày, do đó gây giảm tiết acid dịch vị

Điều trị hỗ trợ

  • Sữa, cam thảo, sữa chua không đường.

Tham khảo chuyên đề nhà thuốc thực hành

Ý kiến bạn đọc (0)

© 2018 Dược Sỹ Tư Vấn. Thiết kế Website bởi VietMoz.