Hướng dẫn phòng và điều trị mụn trứng cá

Mụn trứng cá là tình trạng mụn phổ biền trên da, biểu hiện là sự xuất hiện các tổn thương trên da. Mụn trứng cá thường gặp ở nhóm tuổi từ 14 đến 19; tuy vậy , những người trong độ tuổi từ 20 đến 30 vẫn có thể bị mụn trứng cá, đôi khi tình trạng này còn lặp lại ở giai đoạn mãn kinh.

Mụn trứng cá đặc trưng bởi các nốt mụn được hình thành khi miệng các nang lông bị tắc bởi chất nhờn và các tế bào da chết. Mặc dù mụn trứng cá không đe dọa nghiêm trọng đối với sức khỏe, nhưng tình trạng nặng có thể dẫn đến rỗ mặt, sẹo vĩnh viễn và ảnh hưởng đến tâm lý xã hội.

mụn trứng cá

Bị mụn trứng cá không có nghĩa là bệnh nhân ở dơ hoặc vẹ sinh kém, nhưng dơ dáy có thể làm mụn nặng thêm. Ảnh minh họa

Lời khuyên của bác sỹ để phòng và điều trị mụn trứng cá

  • Tính hiệu quả và phù hợp của các biện pháp điều trị thay đổi tùy từng người và phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: nguyên nhân gây mụn trứng cá, loại da của bệnh nhân, độ tuổi, lối sống và loại mụn trứng cá mắc phải.
  • Rửa mặt 1 hoặc 2 lần/ngày bằng xà phòng ẩm, dịu nhẹ hoặc chất thay thế xà phòng (kkhông chứa chất sát khuẩn) là đủ. Không cần thiết phải rửa mặt thường xuyên.
  • Tránh sử dụng chất làm se da, bàn chải hoặc xà phòng mạnh.
  • Giữ tóc tránh tiếp xúc với mặt vì tóc (đặc biệt là tóc dầu) có thể làm các lỗ chân lông bị tắc nhiều hơn.
  • Bôi các sản phẩm chứa dầu mỡ có thể làm nặng thêm tình trạng mụn trứng cá.
  • Sử dụng các mỹ phẩm dạng nước thay cho các loại phấn trang điểm. tẩy trang bằng các chất tẩy nhẹ trước khi đi ngủ.
  • Tránh dùng bàn tay hoặc ngón tay hoặc ngón tay sờ lên mặt.
  • Điều trị mụn trứng cá không làm mụn biến mất nhanh hơn, nhưng sẽ giúp ngăn ngừa mụn xuất hiện thêm.
  • Tránh nặn hoặt lột mụn vì sẽ làm tăng lượng chất tiết trên da, tạo điều kiện cho viêm nhiễm và tạo sẹo.
  • Tránh mặc quần áo quá chật vì có thể giữ nhiệt, ẩm và gây kích ứng da.
  • Nên tắm rửa sau khi làm việc nặng nhọc. Bụi bẩn và vi khuẩn có thể giữ lại trên da khi có mặt chất nhờn và mồ hôi.
  • Tiếp xúc ít với ánh sáng mặt trời có thể có ích, tuy nhiên nên thoa kem chống nắng không chứa dầu và tránh ra mồ hôi nhiều.
  • Ăn uống cân đối cũng góp phần giũ da khỏe mạnh.
  • Thỉnh thoảng nên thư giãn vì stress cũng là một yếu tố gây tiến triển mụn trứng cá.
  • Không có hoặc có ít bằng chứng cho thấy thức ăn có thể làm nặng thêm tình trạng mụn trứng cá. Tuy nhiên, nếu một loại thức ăn nào đó có vẻ làm mụn trứng cá nặng thêm thì tốt nhất nên tránh dùng.

Các chế phẩm điều trị mụn trứng cá

  • Thuốc tiêu sừng, như acid azelaic, benzoyl perox-ide, acid salicylic và sulfur, tác động theo cơ chế tiêu diệt vi khuẩn gây mụn trứng cá và làm thông các lỗ chân dung bị tắc nghẽn. Benzoyl peroxide có thể tẩy trắng vải và tóc sậm màu, ngoài ra còn có thể gây đỏ da. Acid salicylic dùng dưới dạng dung dịch và kem giúp khai lỗ chân lông để ngăn ngừa sự tiến triển của mụn trứng cá cho đến khi hết mụn. Những chế phẩm chứa sulfur đơn chất hoặc kết hợp với resorcinol hoặc acid salicylic không nên sử dụng bệnh nhân mẫn cảm với các thành phần này. Chế phẩm chứa acid azelaic có cả tác động kháng khuẩn và tác động tiêu hủy mụn trứng cá.
  • Vài chế phẩm trị mụn trứng cá có chứa kháng sinh tác dụng tại chỗ, như erythromycin, clindamycin và neomycin, kèm hoặc không kèm benzoyl peroxide . Những thuốc này nói chung tác dụng theo cơ chế làm sạch vi khuẩn trên da. Kháng sinh thướng được sử dụng kết hợp với các thuốc khác có tác động khai thông nang lông.
  • Dẫn xuất của vitamin A hoặc retinoid giúp khai thông các lỗ chân lông để làm sạch mụn trứng cá từ trung bình đến nặng theo cơ chế bình thường hóa sự sinh da và hủy da.
  • Các dẫn xuất của retinoid, như adapalene, tazarotene, tretinoin hoặc isotretion, đã được chứng minh có hiệu quả trên các loại da nhờn và dễ bị mụn trứng cá. Chúng có thể được dùng kết hợp với các sản phẩm trị mụn trứng cá khác, như benzoyl peroxide hoặc isotretinoin, đã được chứng minh có hiệu quả trên các loại da nhờn và dễ bị mụn trứng cá khác, như  benzoyl peroxide và các kháng sinh đường uống. Những thuốc này có thể gây những tác dụng ngoại ý đáng kể trên một vài bệnh nhân, bao gồm gây quái thai néu sử dụng nếu sử dụng trong 3 tháng đầu thai kỳ. Thuốc cũng có thể gây khô da và mắt. Bệnh nhân điều trị với thuốc này có thể cần sử dụng chất giữ ẩm và thuốc nhỏ mắt bôi trơn không chứa dầu.
  • Dạng chế phẩm dùng tại chỗ của nicotinamide có thể được sử dụng để điều trị mụn trứng cá dạng viêm.
  • Thuốc ngừa thai đường ống dạng kết hợp giúp đối kháng tác động của các androgen đối với mụn trứng cá. Các chế phẩm này có chứa nhiều hormone dạng kết hợp, như cyproterone, drospi-renone, ethinylestradiol và levonorgestrel; một vài thuốc trong nhóm này có hiệu quả hơn hẳn những dạng thuốc phối hợp khác trong điều trị làm sạch mụn trứng cá, và được quảng cáo chỉ cho tác dụng trị mụn ở một số quốc gia.
  • Corticosteroid có thể được tiêm trực tiếp vào vùng mụn trứng cá bị viêm nặng để giúp chữa lành thương tốn. Corticosteroid đường ống cho tác dụng nhanh khi cần mộ đợt điều trị ngắn để cải thiện tình trạng ngay lập tức. Mụn trứng cá có thể trầm trọng hơn nếu sử dụng steroid liên tục.

Các kháng sinh đường uống

  • Kháng sinh tetracycline đường uống hoặc đường dúng toàn thân để điều trị mụn trứng cá, như doxy-cycline, lymecycline, minocycline, oxytetracycline và tetracycline, thường có hiệu quả hơn hẳn vì các kháng sinh này tuần hoàn khắp cơ thể và đi tới các tuyến bã nhờn. Các thuốc này ức chế quá trình viêm, cũng như ngăn sự phát triển của các vi khuẩn gây mụn trứng cá. Các kháng sinh này thỉnh thoảng được dùng khi liệu pháp tại chỗ, như kết hợp các kháng sinh tác động tại chỗ với benzoyl perox-ide, không làm sạch mụn hoàn toàn. Không nên sử dụng những thuốc này trong thai kỳ.
  • Kháng sinh macrolide, như azithromycin và eryth-romycin, được sử dụng đường uống trong điều trị mụn trứng cá.
  • Các kháng sinh khác, như các chế phẩm clindamy-cin đường uống cũng có thể được sử dụng.

Kháng sinh tác động tại chỗ

  • Các kháng sinh tác động tại chỗ như, metronidazole và natri fusidate, có thể có ích trong điều trị mụn trứng cá.

Chất làm mềm và bảo vệ da

  • Một số xà phòng và sữa rửa mặt có thể gây có thể được sử dụng để ngăn ngừa mụn trứng cá. Tuy nhiên, những chất này không còn cần thiết trong trường hợp mụn trứng cá đã được điều trị theo cách khác. Một vài thành phần trong xà phòng và sữa rửa mặt có thể gây kích ứng da.

Điều trị hỗ trợ

  • Multivitamin và khoáng chất và/hoặc chế phẩm bổ sung có Crom, cồn thuốc Calendula, trà thuốc cúc La mã, oải hương, dầu hạt lanh, tỉnh dầu tràm trà, thuốc mỡ keo ong, tỏi, các chất chống oxy hóa (vita-minA, C và E), dịch chiết vỏ thông, kẽm.

Tham khảo chuyên đề nhà thuốc thực hành

Ý kiến bạn đọc (0)

© 2018 Dược Sỹ Tư Vấn. Thiết kế Website bởi VietMoz.