Hội chứng ruột kích thích

Trong quá trình tiêu hóa, ruột co giãn nhịp nhàng, tạo thuận lợi cho sự tiêu hóa và vận chuyển thức ăn từ ruột xuống tràng. Tuy nhiên, có những trường hợp thức ăn bị đẩy qua ruột nhanh hơn, gây ra những cơn co thắt mạnh và kéo dài; cũng có trường hợp ngược lại. Những thay đổi và xáo trộn chức năng bình thường của ruột gây Hội chứng ruột kích thích (IBS), đặc trưng bởi dau bụng, đấy bụng và rối loạn đại tiện. Bệnh nhân có thể bị tiêu chảy, hoặc táo bón, hoặc xen kẽ tiêu chảy và táo bón.

hội chứng ruột kích thích

Nguyên nhân gây hội chứng ruột kích thích

Nguyên nhân cụ thể của hội chứng ruột kích thích chưa được biết, nhưng tâm lý vẫn được xem là yếu tố quan trọng trong bệnh nguyên nhân.

Lời khuyên cho bệnh nhân mắc hội chứng ruột kích thích

  • Học cách kiểm soát stress hiệu quả. Luyên tập giảm căng thẳng và áp dụng các liệu pháp thư giãn như thiền, tư vấn , hỗ trợ và ngủ đủ giấc.
  • Thỉnh thoảng nên nghỉ ngơi.
  • Tập thể dục đều đặn giúp giảm bớt căng thẳng và kích thích co bóp ruột, như đi bộ hoặc yoga.
  • Ăn uống đúng giờ giúp điều hòa chức năng ruột.
  • Ăn thực phẩm giàu chất xơ cũng có thể giúp cho người hội chứng ruột kích thích.
  • Cố gắng hạn chế sữa và sản phẩm từ sữa trong khẩu phần ăn.
  • Tránh dùng caffeine và rượu.
  • Uống nhiều chất lỏng mỗi ngày, đặc biệt là nước.
  • Bỏ thuốc lá.
  • Tránh dùng sản phẩm có lúa mì, lúa mạch đen, lúa mạch, chế phẩm từ sữa và các bữa ăn thịnh soạn.

Thuốc và điều trị hội chứng ruột kích thích

Thuốc trị tiêu chảy

  • Thuốc trị tiêu chảy là thuốc được kiểm soát tiêu chảy, thường đi kèm hội chứng ruột kích thích.
  • Thuốc tạo khối phân và chất hấp thu, như than hoạt tính, attapulgite, kaolin và smectites, tạo bởi các phần tử trương nở khi hấp thụ chất lỏng, làm cho phân chắc hơn. Những chất này cũng hấp thu các chất độc và hóa chất gây tiêu chảy, nên có thể xảy ra trường hợp hấp phụ khiến cho chất độc bị giữ lại trong cơ thể. Tránh dùng các thuốc này quá 2 ngày. Không nên dùng khi có sốt. Kaolin thường được phối hợp với các chất chống tiêu chảy khác, như pectin.
  • Thuốc ức chế enkephalinase, như racecado-tril, tác động bằng cách ức chế men enkepha-linase, từ đó kéo dài hoặt động chống tiết dịch của các chất chuyền thần kinh enkephalin ở đường tiêu hóa.
  • Thuốc chống tiêu chảy có tính gây nghiện, như loperamide và diphenoxylate, làm giảm dẫn truyền tín hiệu thần kinh đến các cơ ở ruột, từ đó giảm co cơ. Tác động này khiến cho ruột có nhiều thời gian để hấp thu nước từ bã thức ăn, nên giúp làm giảm tính lưu động và tần số nhu cầu của ruột. Các thuốc này có thể gây buồn ngủ và an thần. Người đang dùng thuốc này không nên lái xe hoặc vận hành máy móc. Bệnh nhân cần được quảng cáo về nguy cơ lệ thuộc thuốc khi dùng các thuốc này.
  • Thuốc kháng muscarinic, như atropine sulfate và dicycloverine, giúp giảm trương lực cơ trơn và nhu cầu động ruột, có thể sử dụng trong rối loạn dạ dày-ruột.
  • Một số muối bismuth không tan dùng bằng đường uống, nhờ vào đặc tính gây săn se nhẹ, đã được chỉ định trong nhiều bệnh tiêu hóa, kể cả tiêu chảy.

Thuốc chống co thắt

  • Thuốc chống co thắt, như alverine, dicyclo-verine, fenoverine, hyoscyamine, mebeverine, otilonium bromide, pinaverium bromide và tiro-pramide, được chỉ định cho bệnh nhân có hội chứng ruột kích thích để kiểm soát sự co quá mức của cơ trơn thành ruột.
  • Các thuốc này tác động bằng cách giảm dần truyền xung động thần kinh đến thành ruột, vì vậy giảm co thắt.
  • Giảm có thắt ngăn ngừa hiện tượng thành ruột tăng động, và giúp thuyên giảm chứng quặn bụng liên quan tới tăng động.
  • Một số thuốc có thể gây chóng mặt và nhìn mờ, vì vậy, khi dùng thuốc không nên lái xe hoặc vận hành máy móc.

Thuốc xổ, nhuận tràng

  • Thuốc nhuận tràng được dùng để kiểm soát táo bón liên quan tới hội chứng ruột kích thích.
  • Thuốc nhuận tràng tạo khối, như psyllium, ispaghula, methylcellulose, polycarbophil và sterculia, tác dụng tương đối chậm nhưng ít ảnh hưởng đến hoạt động ruột bình thường so với các thuốc nhuận tràng khác. Các chất này thường chứa những phần tử có thể hút thể tích nước gấp nhiều lần thể tích của chúng, nhờ đó tạo ra khối phân và thúc đẩy nhu độn g ruột. Chất tạo khối không được dùng trong trường hợp tắc ruột hoặc phân bị nén chặt.
  • Thuốc nhuận tràng thẩm thấu, như lactilol, macrogol, chế phẩm có magne, natri sulfate, polyethylene glycol và sorbitol, phải dùng đều đặn mới có hiệu quả mong muốn. Lactulose được dùng để điều trị lâu dài táo bón mạn tính, nhưng có thể gây đau quặt bụng và mất cân bằng điện giải.
  • Thuốc nhuận tràng kích thích, như bisaco-dyl, khởi phát tác dụng ngay tức thì, nhưng chỉ nên dùng khi thất bại với các liệu pháp khác. Các thuốc này tác động lên đầu mút thần kinh ở thành ruột, kích hoạt co cơ ruột và tạo ra nhu động ruột. Thuốc nhuận tràng kích thích không nên dùng quá một tuần, vì có thể gây đau quặn bụng và tiêu chảy. tránh dùng các thuốc này trong thai kỳ.
  • Các chất bôi trơn, như dầu khoáng, làm mềm phân, nhất là khi có trĩ. Những chế phẩm này thường được khuyên dùng cho người lướn tuổi hoặc suy nhược, và trong trường hợp phân bị nén chặt.
  • Thuốc nhuận tràng làm mềm, như docusate, được dùng như tác nhân làm mềm phân. Chúng tác động bằng cách kích thích tăng tiết dịch ở ruột và tăng thấm dịch vào phân.
  • Chất nhuận trành muối, như magne hydroxide, thường được dùng để tháo sạch ruột trước khi phẫu thuật hoặc làm các thủ thuật thăm khám. Các chất này không nên đùng lâu dài để điều trị táo bón, vì có thể gây mất cân bằng hóa học trong máu.
  • Nói chung, thuốc nhuận tràng nếu dùng quá lâu hoặc quá liều có thể đẩy các vitamin và dưỡng chất cần thiết ra khỏi cơ thể trước khi hấp thụ. Chúng cũng có thể ảnh hưởng đến hấp thu các thuốc khác và gây ra hội chứng ruột trơ lỳ, khi đó chức năng ruột không còn vận hành thỏa đáng vì đã lệ thuộc vào thuốc nhuận tràng.

Các thuốc đièu hòa, chống đầy hơi và kháng viêm đường tiêu hóa

  • Đã ghi nhận một số lợi ích khi dùng tegaserod trong hội chứng ruột kích thích có táo bón là hội chứng nổi trội.

Các lựa chọn điều trị khác

  • Tâm lý trị liệu là một liệu pháp tốt tác động lên liên kết thần kinh não-ruột trong hội chứng ruột kích thích. Liệu pháp nhận thức hành vi cho thấy cải thiện triệu chứng trong một số nghiên cứu. Liệu pháp thư giãn cũng cho thấy có ích

Tham khảo chuyên đề nhà thuốc thực hành

Ý kiến bạn đọc (0)

© 2018 Dược Sỹ Tư Vấn. Thiết kế Website bởi VietMoz.