Bệnh rối loạn lipid máu

Rối loạn lipid máu (còn được gọi là tăng lipid máu) là tình trạng nồng độ chất béo (lipid) trong máu trở nên bất thường. Các chất béo này còn được biết là các lipoprotein huyết thanh, gồm cholesterol, triglyceride, hoặc cả hai.

Cholesterol là một thành phần thiết yếu được tìm thấy ở tất cả các màng tế bào người, và là thành phần cấu tạo nên hormon steroid và acid mật. Sự thiếu hụt cholesterol có thể ảnh hưởng đến một số chức năng của cơ thể, và thậm chí có thể dẫn đến tử vong. Đó là lý do tại sao nồng độ cholesterol nên được duy trì ở mức độ nhất định- không quá nhiều mà cũng không quá ít. Mặt khác, triglyceride rất cần thiết để tạo điều kiện cho sự vận chuyển năng lượng từ thức ăn vào các tế bào cơ thể.

Lipoprotein được phân loại dựa theo tỉ trọng, căn cứ vào lượng cholesterol, triglyceride và apoproteins. Nhóm có tỉ trọng lớn nhất và kích thước nhỏ nhất được gọi là lipoprotein tỉ trọng cao (HDL), một cholesterol tốt. Nhóm lipoprotein có tỉ trọng nhỏ hơn được gọi là lipoprotein tỉ trọng thấp (LDL). Nhóm có tỉ trọng nhỏ nhất và kích thước lớn nhất trong tất cả được gọi là lipoprotein tỉ trọng thấp (VLDL). Lipoprotein tỉ trọng thấp (LDL) có thể gây ra những vấn đề sức khỏe. LDL gia tăng theo tuổi tác, và thường tăng cao hơn ở nam giới so với nữ giới. Bệnh nhân bị rối loạn lipid máu có thể phát triển chứng xơ vữa động mạch, từ đó có thể dẫn đến các vấn đề về tim mạch.

rối loạn lipid máu

Lời khuyên của bác sỹ cho bệnh nhân rối loạn lipid máu

  • Ngưng hút thuốc.
  • Hạn chế lượng chất béo ăn hằng ngày ở mức 25-35% tổng mức năng lượng. Lượng cholesterol ăn vào hằng ngày nên < 200mg, trong khi lượng carbohydrate nên chiếm 50-60% tổng mức năng lượng hằng ngày. Để biết thêm thông tin các hàm lượng cho phép trong thức ăn, hãy hỏi ý kiến bác sĩ hoặc nhà dinh dưỡng.
  • Tránh ăn thức ăn có hàm lượng đường cao.
  • Sử dụng các loại dầu không bão hòa đơn, như dầu hạt cải, dầu oliu, để chế biến thức ăn.
  • Ăn >5 khẩu phần trái cây và rau củ mỗi ngày sẽ cung cấp cho cơ thể một lượng vitamin thiết yếu và chất sơ cần thiết.
  • Nên giới hạn lượng muối ăn vào hằng ngày khoảng 6g. Đối với bệnh nhân tăng huyết áp hoặc được chuẩn đoán bệnh mạch vành, lượng muối ăn vào hằng ngày nên giới hạn < 3g.
  • Sử dụng các vitamin chống oxy hóa, như vitamin A,C và E, ở liều khuyến cáo sẽ có tác dụng làm giảm nồng độ homocysteine, và đảo ngược tác dụng của các lipoprotein tỉ trọng thấp bị oxy hóa trong cơ thể.
  • Tránh uống quá nhiều các thức uống có cồn.
  • Tập thể dục đều đặn. Các bài thể dục nhịp nhàng rất có lợi cho sức khỏe.
  • Duy trì sống lành mạnh bằng cách tuân thủ theo một chế độ ăn ít chất béo và cholesterol.
  • Nếu bị béo phì, nên cố gắng giảm cân cho đến khi đạt được cân nặng bình thường như những người cùng độ tuổi.
  • Nếu có tiền sử gia đình bị rối loạn lipid máu, nên kiểm tra chất lượng cholesterol trong máu đều đặn nhằm tránh các biến chứng của rối loạn lipid máu.
  • Ăn 20-30g lượng chất xơ hòa tan mỗi ngày (nguồn cung cấp: yến mạch, các loại đậu và một số loại trái cây).
  • Ăn thức ăn giàu các acid béo omega-3 nhằm giúp cơ thể kiểm soát các triglyceride và/hoặc lipoprotein tỉ trọng thấp (LDL) hoặc cholesterol xấu, như cá vùng biển lạnh (cá thu, cá mòi, cá hồi), đậu nành (nguồn cung cấp: đậu hủ, đậu nành hạt và đồ chay thay thịt) cũng có chứa chất chống oxy hóa có thể làm giảm LDL.
  • Psyllium, một chế phẩm bổ sung giúp gia tăng lượng chất sơ hòa tan, cũng có thể có ích. Chế phẩm này giúp hấp thu nước và cholesterol từ ruột, và có thể cải thiện tỉ lệ HDL/LDL.

Điều trị bệnh rối loạn lipid máu

Các thuốc điều trị rối loạn lipid máu

  • Nhóm này bao gồm các statin (như atorvastatin, cerivastatin, fluvastatin, lovastatin, pravastatin, rosuvastatin và simvastatin), dẫn xuất acid fibric (như benzafibrate, choline fenofibrate, ciprofibrate, clofibrate, etofibrate, fenofibrate, gemfibrozil và theofibrate) và các hợp chất khác có liên quan, nhựa gắn acid mật (như colesti-pol và cholestyramine), acid nicotinic và các dẫn chất (như acipimox, DL-a-tocopherol, niceritrol, nicomol, nicotinate và nicofuranose), chất ức chế hấp thu chọn lọc cholesterol (như ezetimibe) và các triglyceride omega-3 từ dầu cá đại dương. Các thuốc điều hòa lipid khác bao gồm probucol, benfluorex, và các chất giãn mạch ngoại biên (như xantinol nicotinate).
  • Các thuốc này nhằm đến việc làm giảm thiểu nguy cơ tiến triển bệnh tim mạch hoặc mạch máu não bằng cách hạ thấp nồng độ của các lipoprotein tỉ trọng thấp (LDL) hoặc cholesterol xấu, và triglyceride, đồng thời làm gia tăng nồng độ của các lipoprotein tỉ trọng cao (HDL) hoặc cholesterol tốt.
  • Nhóm statin thường được sử dụng vào buổi chiều tối, vì hầu hết quá trình sản xuất cholesterol tại gan diễn ra vào ban đêm.
  • Chỉ nên bắt đầu dùng thuốc khi thay đổi chế độ ăn không có hiệu quả

Điều trị hỗ trợ

  • Dầu hạt lanh, chế phẩm bổ sung acid béo omega-3, sợi Psyllium, nước mía, men gạo đỏ.

Tham khảo chuyên đề nhà thuốc thực hành

Ý kiến bạn đọc (0)

© 2018 Dược Sỹ Tư Vấn. Thiết kế Website bởi VietMoz.